Kobiety są o wiele częściej narażone na choroby narządów płciowych oraz układu hormonalnego. Niejednokrotnie nieznane są ich konkretne przyczyny, a zaburzenia przyczyniają się do upośledzenia sfery intymnej. Przykładem takiej choroby jest endometrioza, o której więcej dowiecie się w dalszej części tekstu.


Czym jest endometrioza?

Endometrioza, endometrium bądź gruczolistość zewnętrzna jest patologią układu rozrodczego kobiet, która polega przede wszystkim na nieprawidłowym ulokowaniu elementów błony śluzowej trzonu macicy poza obszarem jej jamy. W przypadku regularnych miesiączek, błona śluzowa przez kolejne 3 tygodnie narasta w jamie macicy, aby pod wpływem odpowiednich hormonów złuszczała się w czasie cyklów. Opisywana choroba, zwana też wędrującą śluzówką macicy, przyczynia się do sytuacji, w której znaczna ilość komórek endometrium wędruje wraz z krwią do jajowodów, skąd następnie przedostaje się na zewnątrz.


Endometrioza, czyli gruczolistość zewnętrzna, po raz pierwszy została opisana przez Daniela Shroena w roku 1690, natomiast jej pierwsze objawy przedstawiono w 1769 przez Artura Duffa. Szacuje się, że endometrium rozwija się u 7 do 15% wszystkich miesiączkujących kobiet. Etiologia wędrującej śluzówki macicy wciąż pozostaje kontrowersyjnym tematem. Część naukowców wskazuje, że jest to schorzenie o podłożu genetycznym i uwarunkowanym zbyt wysokim poziomem estrogenów.


Endometrioza to najczęściej choroba u kobiet w wieku rozrodczym, pomiędzy trzydziestym a czterdziestym rokiem życia. Co więcej, przyjmuje się, że endometrioza dotyczy pań charakteryzujących się znacznym wzrostem, szczupłą budową ciała oraz rudym kolorem włosów. Rozwojowi gruczolistości bardzo często towarzyszą nieprawidłowości pracy układu odpornościowego o charakterze autoagresji. O wiele rzadziej jest odnotowywana wśród populacji w okresie pomenopauzalnym czy przed menarche, czyli okresu zwiastującego pierwszy cykl menstruacyjny. Niejednokrotnie endometrioza jest określana mianem podwójnej miesiączki.


Patogeneza podwójnej miesiączki

Rozwój endometrium w prawie 98% przypadków dotyczy wewnętrznej części jamy otrzewnej. Lekarze wskazują, że ogniska chorobowe rzadziej rozwijają się w obrębie innych struktur jak pęcherza moczowego, sklepienia pochwy, sromu czy szyjki macicy. Wspomniane ogniska zawierają dodatkową ilość patologicznej tkanki w postaci guzków, torbieli czekoladowych (charakteryzujących się ciemnobrunatnym kolorem) oraz zrostów.


W praktyce wyróżnia się cztery teorie dotyczące samego patomechanizmu gruczolistości:
- regurgitacja, czyli wsteczna menstruacja – przejście komórek endometrium do jamy otrzewnej poprzez jajowód;
- implantacja – wydostanie się endometrium poza jamę macicy w sposób bezpośredni.


Przykładami mogą być sytuacje porodu przez cięcie cesarskie czy operacji laparoskopowych;
- metaplazja – zmiana funkcjonalności komórek, które pierwotnie wykazywały inny potencjał;
- rozsiew – przypuszcza się, że niekiedy komórki wędrującej śluzówki macicy mogą zostać przetransportowane przez naczynia krwionośne i limfatyczne do innych narządów jak kości, mózg czy płuc.


endometrioza


Objawy gruczolistości zewnętrznej

Endometrioza zwykle rozwija się powoli i początkowo ma charakter bezobjawowy bądź z bardzo skąpymi symptomami. Pierwszym charakterystycznym sygnałem, który może wskazywać na obecność gruczolistości, jest znaczny ból w trakcie współżycia oraz trudności z zajściem w ciąże. Z biegiem czasu dochodzi do pojawienia się dolegliwości bólowych w obrębie miednicy małej, nieregularnych cyklów menstruacyjnych, a także znacznych krwawień podczas miesiączek. Równie często wskazuje się na obecność niedrożności jajowodów, zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS) oraz problemów rozrodczych, które z czasem mogą doprowadzić do bezpłodności. Rzadziej donosi się o rozwinięciu się plamienia acyklicznego, krwawień z innych narządów (np. szyjki macicy, przewodu pokarmowego) czy obecności krwiomoczu.


Diagnostyka oraz leczenie wędrującej śluzówki macicy

Rozpoznanie endometrium w większości przypadków odbywa się poprzez zabieg laparoskopii bądź laparotomii połączonej z biopsją. Oprócz tego niejednokrotnie wykorzystuje się nieinwazyjne badania jak MRI czy USG. Co więcej, kobiety zmagające się z endometriozą charakteryzują się nadmiernym zwiększeniem poziomu CA-125. Jest to glikoproteina stanowiąca nieswoisty marker antynowotworowy, który często jest stosowany w diagnostyce.


O wiele gorzej wygląda sprawa leczenia podwójnej miesiączki. Ze względu na brak dokładnie określonej przyczyny patologii, terapia endometriozy ma głównie charakter objawowy. W praktyce wyróżnia się dwa konkretne rodzaje leczenia. Pierwszym jest farmakoterapia, w której używa się środków hamujących wydzielanie gonadotropin, analogów gonadoliberyny lub preparatów zaliczanych do grona gestagenów. Takowe połączenie ma na celu nie tylko zahamowanie podziałów patologicznie zmienionych komórek endometrium poprzez obniżenie poziomu estrogenów. Wspomniane gestageny przyczyniają się do zmniejszenia krwawień w obrębie nadmiernie przerośniętych obszarów zajętej przez chorobę śluzówki macicy. Wcześniej polecano stosowanie tabletek antykoncepcyjnych w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych, ale zbyt częste ich stosowanie może mieć poważne skutki w gospodarce hormonalnej.


W przypadku gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi pożądanych efektów, zaleca się wykonanie zabiegu chirurgicznego. Operacje polegają przede wszystkim na bezpośrednim usunięciu obecnych w ognisku chorobowym guzków i torbieli. Co więcej, chirurdzy usuwają też zrosty, które w połączeniu ze zbyt dużymi rozmiarami macicy skutkują wspomnianym już bólem podczas współżycia.

Endometrioza - przyczyny, objawy, leczenie Ocena: 5/5 Ilość głosów: 1