Aparat ruchu jest jednym z tych układów, które są stale narażone na ewentualne zaburzenia prawidłowości w budowie i funkcjonalności. Przykładem takiego problemu jest włókniak niekostniejący, przypadłość charakteryzująca się występowaniem zmian na poziomie komórkowym w obrębie ludzkich kości. Z niniejszego tekstu dowiecie się, czy włókniaki są niebezpieczne, jak je rozpoznać i przede wszystkim w jaki sposób należy sobie z nimi radzić. 


Czym jest włókniak niekostniejący?

Mianem włókniaka niekostniejącego określa się szereg zmian i zaburzeń kostnych, które przejawiają charakter nienowotworowy. Pomimo iż przyczyna rozwoju tej patologii nie została dokładnie poznana, przyjmuje się, że włókniaki są efektem wrodzonych anomalii i komplikacji w prawidłowym procesie kostnienia. Efektem tego jest zastępowanie tkanki kostnej przez elementy włókniste, co skutkuje zmniejszeniem odporności i wytrzymałości aparatu ruchu. Włókniaki niekostniejące najczęściej rozwijają się u dzieci, zwykle w wieku od 5 do 15 roku życia. Równie ważnym faktem jest to, że zmiany włókniakowe są znacznie powszechniejsze u chłopców niż dziewcząt.


Jeżeli chodzi o miejsce rozwoju włókniaka niekostniejącego, to zwykle są to okolice nasad długich kości ludzkiego szkieletu. W większości przypadków problem pojawia się w przynasadach kości udowej i piszczelowej, ale to nie oznacza, że zmiany muszą pozostać w tym obszarze. Niejednokrotnie wraz z postępującym procesem wzrostu kostnego włókniak może ulegać przemieszczeniu w kierunku przeciwległych nasad zajętej struktury. Warto też dodać, że niekostniejące włókniaki rzadko rozwijają się bilateralnie. Należy jednak wspomnieć, że niekiedy objawem współwystępującym są zmiany barwnikowe skóry. Jest to sygnał o ewentualnej obecności innej choroby, którą określa się mianem zespołu Jaffe Campanacci. Występujące przebarwienia charakteryzują zmiany o wyglądzie plam w odcieniu kawy.


włókniak niekostniejący


Jakie objawy daje włókniak niekostniejący?

Włókniak niekostniejący jest chorobą, która przez cały czas swojej obecności nie musi powodować jakichkolwiek objawów. W trakcie przebiegu tej patologii chorzy zwykle nie skarżą się na występowanie jakichkolwiek dolegliwości. Inaczej wygląda sprawa przy rozległych i symetrycznych włókniakach. Ich występowanie może skutkować pojawieniem się silnego bólu, który jest zazwyczaj następstwem rozległego obrzęku lub niewielkich mikrozłamań, które wynikają z osłabionej struktury kości.


Diagnostyka oraz leczenie

Włókniak niekostniejący jest zazwyczaj wykrywany przypadkowo, najczęściej podczas kontrolnych badań RTG. Dzięki diagnostyce obrazowej możliwe jest zaobserwowanie włóknistego ubytku kostnego, któremu zwykle towarzyszy sklerotyczna obwódka. Kształt wykrytych włókniaków jest zazwyczaj okrągły, a same zmiany zwykle zlokalizowane w środkowych częściach kości. Należy jednak pamiętać o różnicowaniu włókniaka niekostniejącego z innymi przypadłościami. Głównie mowa tu o włókniakomięsakach, które charakteryzuje niewielki stopień złośliwości powstających zmian.


Innym i równie skutecznym narzędziem diagnostycznym są badania cytologiczne. W przypadku analizy makroskopowej wykrywane zmiany są rozpoznawane na podstawie barwy. Kolor zaistniałych odstępstw jest najczęściej szary bądź żółtobrązowy. Z kolei w diagnostyce mikroskopowej możliwe jest zaobserwowanie zmian na poziomie komórkowym. Obecne zniekształcenia polegają na występowaniu fibroblastów oraz komórek wielojądrzastych. Niemniej jednak równie częstymi symptomami w badaniu mikroskopowym są także złogi hemosyderynowe lub liczne ogniska zmian o charakterze krwotocznym.

Sam proces leczenia włókniaków niekostniejących jest stricte uzależniony od postaci obecnego problemu. W przypadku małych zmian włóknistych, które obejmują mniej niż połowę zajętej kości, terapia zwykle nie jest wprowadzana. Powodem jest fakt, że powstałe zniekształcenia w strukturze kośćca ulegają samoistnemu wycofaniu się. Jest to związane z postępującym procesem dojrzewania, który skutkuje remodelingiem kości i zahamowaniem patologicznego procesu.


Zupełnie inaczej wygląda leczenie osób, u których zmiany wywołane obecnością włókniaka niekostniejącego doprowadziły do zajęcia ponad 50% całkowitej masy i powierzchni kostnej. W przypadku tej grupy pacjentów dochodzi do znacznego wzrostu ryzyka samoistnego złamania, co jest, rzecz jasna, uwarunkowane znacznym osłabieniem struktury kości. W tym celu najczęściej przeprowadza się zabieg chirurgiczny, który odbywa się na drodze łyżeczkowania i wypełnienia rozwiniętego ubytku poprzez liczne przeszczepy. Uzupełnieniem dla takiego postępowania może być wewnętrzna stabilizacja, która dodatkowo ochroni patologicznie zmienioną kość przed wspomnianym urazem. W przypadku gdy jednak dojdzie do złamania, najważniejszym elementem postępowania jest zapewnienie uszkodzonej kończynie jak najlepszych warunków do prawidłowego wzrostu kostnego. Szereg badań naukowych dowodzi, że prawidłowa rekonwalescencja stanów po złamaniach samoistnych jednocześnie rzutuje na skuteczności i zwiększa szanse na całkowite wyleczenie chorego.

Włókniak niekostniejący - objawy, diagnostyka, leczenie Ocena: 4.7/5 Ilość głosów: 3